بیوگرافی فیلیپ جانسون
اگر قصد معرفی و یا تهیه لیست محبوب ترین معمارین جهان را داشته باشیم نام فیلیپ جانسون (Philip Johnson) قطعا در این لیست قرار میگیرد. او یکی از چهره های بحث برانگیز، تأثیرگذار و در عین حال تعیینکننده معماری قرن بیستم است. او معماری بود که نه تنها بنا طراحی میکرد، بلکه با نقد، نظریه پردازی و معرفی جریان های نو، مسیر معماری مدرن و پست مدرن را تغییر داد.
جانسون از معدود معمارانی است که در طول زندگی حرفه ای خود چندین بار سبک کاری اش را تغییر داد و هر بار توانست در جریان جدید، نقشی محوری ایفا کند. در این مقاله قصد داریم به بررسی زندگینامه، آثار شاخص و تأثیرات فیلیپ جانسون میپردازیم.
زندگینامه فیلیپ جانسون
زندگینامه فیلیپ جانسونفیلیپ جانسون در سال 1906 میلادی در شهر کلیولند ایالت اوهایو آمریکا در خانواده ای اهل هنر و معماری متولد شد. او در ابتدا معماری نخوانده بود و تحصیلات خود را در رشته فلسفه و تاریخ در دانشگاه هاروارد آغاز کرد. علاقه عمیق جانسون به هنر و معماری باعث شد خیلی زود وارد دنیای نقد معماری شود و به عنوان یکی از بنیان گذاران بخش معماری موزه هنر مدرن نیویورک شناخته شود.
نکته جالب درباره زندگی حرفه ای فیلیپ جانسون این است که او نسبتاً دیر به صورت جدی وارد طراحی معماری شد. پس از سالها فعالیت نظری و نمایشگاهی، در میانسالی به تحصیل رسمی معماری پرداخت و دفتر معماری خود را تأسیس کرد. او در 22 سالگی با معمار مشهور میس ون در روهه ملاقات کرد که در آن زمان مشغول طراحی غرفه نمایشگاه بارسلون بود.
این ملاقات نقطه عطفی در زندگینامه فیلیپ جانسون بود. همچنین او در طول زندگی حرفه ای خود در سال 1979 موفق به دریافت جایزه معماری پریتکرز و همچنین دریافت جایزه مدال طلای ای آی ای در سال 1978 شد.
“به نقل از ویکی پدیا: جانسون، در سکونت گاه معروفش خانه شیشهای از دنیا رفت، او به هنگام مرگ ۹۸ سال داشت.”
آثار فیلیپ جانسون
آثار فیلیپ جانسونفیلیپ جانسون آثار متعددی را در سبکهای مختلف طراحی کرد. از معماری مدرن شفاف تا پست مدرنیسم نمادگرا، همه در کارنامه او دیده میشوند. در ادامه به مهم ترین آثار فیلیپ جانسون اشاره میکنیم:
1. خانه شیشه ای
خانه شیشه ای فیلیپ جانسون بدون شک مشهور ترین اثر این معمار بزرگ است که در سال 1949 در ایالت کنتیکت آمریکا ساخته شد. این خانه به طور کامل از شیشه و فولاد تشکیل شده و مرز میان فضای داخلی و طبیعت اطراف را از بین میبرد. خانه شیشه ای تحت تأثیر مستقیم آثار میس ون در روهه طراحی شده و نمونه ای شاخص از معماری مدرن مینیمال به شمار میرود. در این پروژه، شفافیت، سادگی و حذف تزئینات به اوج خود رسیده است. هم اکنون خانه شیشه ای فیلیپ جانسون در دست بنیاد ملی حفظ آثار تاریخی آمریکا است و دیدن کردن از آن برای عموم آزاد است.
2. برج سونی
2. برج سونیبرج سونی که امروزه با نام برج 550 مدیسن نیز شناخته میشود یکی از نماد های معماری پست مدرن در نیویورک است. این برج با تاج شکسته و فرم متفاوت خود، واکنشی مستقیم به سادگی و سختگیری معماری مدرن محسوب میشود. برج سونی فیلیپ جانسون در 37 طبقه و با 197 متر ارتفاع طراحی و اجرا شده است و کاربری ای مسکونی تجاری دارد. جانسون در این پروژه نشان داد که میتوان با استفاده از ارجاعات تاریخی و بازی با فرم، بنایی مدرن اما متفاوت خلق کرد.
3. کلیسای کریستال
کلیسای کریستال فیلیپ جانسون نیز یکی دیگر از آثار شاخص این معمار است که با استفاده گسترده از شیشه طراحی شد. این کلیسا با سازه ای فلزی و پوسته ای شفاف، فضایی روحانی اما کاملاً مدرن ایجاد میکند. نور طبیعی در این پروژه نقش اصلی را ایفا میکند و ارتباط میان فضا، نور و معنویت به خوبی دیده میشود.
4. برج سیگرام
برج سیگرام یکی از مهم ترین آسمانخراش های قرن بیستم است که فیلیپ جانسون در همکاری با میس ون در روهه آن را طراحی کرد. این برج نمونهای کامل از سبک بینالمللی است و با نمای شیشهای و برنزی خود، تأثیر عمیقی بر معماری برج های اداری در سراسر جهان گذاشت. سادگی، نظم و تناسب در این پروژه به وضوح قابل مشاهده است.
فیلیپ جانسون در ایران
فیلیپ جانسون در ایراندر دهه پنجاه از فیلیپ جانسون در ایران دعوت شد تا در اصفهان بنایی را طراحی کند. در همین حین بود که فیلیپ جانسون در ایران حضور پیدا کرد و به طراحی بنایی در نزدیکی سی و سه پل اصفهان پرداخت. او در این طراحی ها تمام تلاشش را کرد تا به هیچ وجه بنای سی و سه پل را چه از نظر ارتفاع و چه از نظر حجم تحت تاثیر قرار ندهد و نشان شهری و تاریخی اصفهان را حفظ کند.
بسیاری از معماران ایرانی، به ویژه در دهه های اخیر، از ایده های جانسون در زمینه شفافیت، نماد پردازی و برخورد آزاد با سبک ها الهام گرفتهاند. آثار او در دانشگاه های معماری ایران به عنوان نمونه هایی مهم از معماری مدرن و پست مدرن تدریس میشوند.
فیلیپ جانسون اصفهان
در زمان طراحی و ساخت ساختمان های اطراف سی و سه پل فیلیپ جانسون اصفهان را کامل بررسی کرده و به این نتیجه رسید که هیچ بنایی در اصراق بناهای تاریخی نباید بولد تر ساخته شود تا هویت تاریخی شهر حفظ شود. او علارقم خواسته کارفرمایانش در حجم و ارتفاع بنای سی و سه پل را تحت تاثیر قرار نداد و این را به یکی از اصول معماری شهری در اصفهان تبدیل کرد. معماران ایرانی نیز وقتی دیدند یک معمار آمریکایی چنان ارزشی برای بناهای تاریخی قائل شده است آنها نیز به حفظ این هویت در طراحی هایشان پرداختند.
جملات مشهور فیلیپ جانسون
جملات مشهور فیلیپ جانسون- معماری باید عملکرد های بسیاری را برآورده کند؛ اما به جای اینکه فرم از عملکرد تبعیت کند، برعکس است.
- تنها راه برای مطالعه ی حقیقی تاریخ معماری بازدید از بناها و تجربه ی فضای آنهاست.
- معماری در کنار کشاورزی مهم ترین نیاز مادی بشر و در کنار عبادت مهم ترین نیاز معنوی اوست.
- هیچوقت معمار حرفه ای تمام عیار نشوید، مگر آنکه عاشق این کار باشید.
سخن پایانی
فیلیپ جانسون معمار تضادها بود؛ کسی که هم مدافع سرسخت معماری مدرن بود و هم یکی از چهره های اصلی پست مدرنیسم. او با تغییر مداوم نگاه خود، نشان داد که معماری یک مسیر ثابت نیست، بلکه گفت و گویی مداوم با زمان، فرهنگ و اندیشه است. آثار فیلیپ جانسون همچنان الهام بخش معماران و دانشجویان معماری هستند و نام او به عنوان یکی از تأثیرگذارترین معماران قرن بیستم در تاریخ معماری جهان باقی خواهد ماند.
به عنوان یک معمار با تجربه، وظیفه خودم میدونم که تجربیاتم رو در اختیار عزیزانی که به این حوزه علاقه دارند قرار بدم و در این مسیر راهنماییشون کنم.
بدون دیدگاه