کاشی مشبک
یکی از مهم ترین موضوعات در بحث معماری و شناخت و طراحی سبک های سنتی، آشنایی با متریال و مصالحی است که در این سبک ها استفاده میشوند. کاشی مشبک (Lattice tile) نیز یکی از انواع کاشی سنتی است که از متریال سنتی ایران به شمار میرود. این کاشی در طرح ها ابعاد و اندازه های متنوعی میتواند تولید شده و در بخش های مختلف بنا مورد استفاده قرار گیرد.
کاشی سنتی مشبک همانطور که از نام آن پیداست درون خود حفره هایی دارد که نور و هوا را از خود عبور میدهند. همین یکدست نبودن کاشی مشبک باعث میشود حس بهتری در فضا بوجود آید و در کنار ایجاد محرمیت ارتباط فضا ها تا حدودی حفظ شود. در ادامه این مقاله به بررسی بیشتر کاشی مشبک خواهیم پرداخت و با آن آشنا میشویم.
تاریخچه کاشی مشبک
برای بررسی تاریخچه کاشی مشبک باید تاریخچه کاشیکاری و ساخت کاشی سنتی در ایران را مورد بررسی قرار دهیم. طبق اکتشافات تاریخی اولین بار از آجرهای مشبک در بناهای هخامنشی استفاده شده که آثار و بقایای آن هنوز هم پابرجاست. بعد ها در دوره سلجوقی و تیموری ساخت کاشی ها رایج شد. با ورود اسلام به ایران و رونق هنر تزئینات در مساجد و بناهای مذهبی کاشی مشبک به عنوان یکی از عناصر تزئینی در مساجد ابداع شد.
در دوره صفوی که اوج هنر کاشیکاری در ایران بود کاشی های لعابدار ابداع شدند و در کنار آن برای فضاهایی مانند درب و پنجره از کاشی های مشبک کمک گرفتند. این کاشی ها با درز ها و حفره هایی که دارند امکان عبور نور را فراهم میکنند و در طرح ها و رگ های متنوعی قابل اجرا هستند.
انوع طرح و رنگ کاشی مشبک
در این قسمت قصد داریم به بررسی طرح و رنگ کاشی سنتی مشبک پرداخته و قابلیت هماهنگی آن با انواع متریال و سبک ها را بررسی کنیم. رنگ های غالب کاشی مشبک شامل فیروزه ای، سفید و آبی در طیف های تیره و روشن است و در طراحی آن از انواع طرح های کاشی سنتی اعم از اشکال هندسی، نقوش و خطوط اسلیمی و… استفاده میشود.
البته در طراحی این کاشی ها طرح های مدرن نیز میتواند مورد استفاده قرار گیرد اما به اندازه نقوش سنتی رایج نیستند. رنگ های زرد، خردلی، قهوه ای، سبز و مشکی نیز به صورت محدود در قسمت هایی از کاشی مشبک اجرا میشوند.
ویژگی های کاشی مشبک
کاشی مشبک دارای ویژگی های متنوعی است که آن را از دیگر مصالح متمایز کرده و میتوانیم با بررسی آنها این کاشی را تشخیص دهیم. در ادامه به برخی از این ویژگی ها اشاره میکنیم:
- جلوه مشبک: یکی از مهم ترین ویژگی های کاشی سنتی مشبک که از نام آن نیز پیداست و به راحتی قابل تشخیص است، مشبک بودن و حفره دار بودن آن است. این حفره دار بودن کاشی مشبک باعث میشود تهویه هوا به خوبی انجام شود و نور نیز به راحتی از آن عبور کند. این ویژگی باعث افزایش کاربری کاشی در فضاهای سنتی و نورگیر میشود.
- مقاومت بالا: کاشی مشبک به دلیل مقاومت بالایی که در برابر حرارت، رطوبت و ضربه دارد میتواند دارای دوام و ماندگاری بالایی باشد و در فضاها و سطوح متنوعی مورد استفاده قرار گیرد. این مقاومت بالا در برابر انواع شرایط باعث میشود بتوانیم از کاشی مشبک در فضاهای پرترددی مانند مسجد استفاده کرده و آن را در معرض نور و تابش مستقیم قرار دهیم.
- سهولت در نظافت: از دیگر ویژگی های کاشی سنتی مشبک میتوان به سهولت نظافت آن اشاره کرد. این کاشی ها به دلیل رویه لعابدار و صاف و صیقلی ای که دارند رطوبت و آلودگی ها را به خود جذب نمیکنند و در صورت قرار گرفتن گرد و غبار روی آنها نیز به راحتی و با یک دستمال تمیز و براق میشوند.
- مواد اولیه طبیعی: کاشی مشبک معمولا از جنس سرامیک و یا سفال تولید میشود که هم طبیعی و بدون آسیب برای طبیعت هستند و هم با پخت چند مرحله ای که دارند مقاومت خوبی در برابر ضربه و سایش از خود نشان میدهند. این ارگانیک بودن مواد اولیه بدنه و لعاب کاشی باعث میشود این مصالح آسیبی به طبیعت وارد نکرده و با آن سازگار باشد.
“به نقل از وبسایت مجله دکوکده: کاشیهای مشبک به دلیل ساخته شدن به صورت شبکهای، نور را از بین خود عبور میدهند. یکی از تفاوتهای آن با سایر کاشیهای معمولی در این موضوع است.”
کاربرد های کاشی مشبک
- مساجد و زیارتگاه ها
یکی از مهم ترین فضاهایی که همواره به تزئینات و کاشیکاری نیاز داشته و دارو مساجد و زیارتگاه ها هستند. استفاده از کاشی مشبک فیروزه ای در طاق ها و پنجره های مساجد بسیار رایج است و کمک شایانی به دیزاین فضا میکند. همچنین این کاشی میتواند به عنوان محفظه ای مشبک اطراف آرامگاه بزرگان اجرا شده و علاوه بر جلوه زیبایی که به وجود می آورد کاربرد خوبی نیز داشته باشد.
- بازار های سنتی
یکی از کاربرد های کاشی سنتی مشبک که بسیار زیبا و کاربردی است، استفاده از این کاشی در بازار های سنتی و گذربازار های شهری است. کاشی مشبک میتواند در سقف و یا قسمت هایی از دیوار های بازار های سنتی اجرا شود و در ترکیب با آجر کاری های مشبک و ساده جلوه ای زیبا و بینظیر ایجاد کند. این کاشی با رنگ و طرح های زیبایی که دارد همواره نمادی از معماری با شکوه کشورمان بوده و آن را در فضاهای متنوعی نشان میدهد.
- خانه های تاریخی و مدرن
کاشی مشبک در منازل نیز کاربرد های فراوانی دارد که در ادامه به آنها اشاره خوهیم کرد. در گذشته این کاشی در ساخت پنجره های منازل مسکونی بهره میگرفتند که علاوه بر نقش بازشو ای که ایفا میکرد زیبایی خاصی نیز به فضا میداد. امروزه نیز در خانه هایی که با رویکرد تلفیقی سنتی و مدرن ساخته میشوند از کاشی مشبک در قسمت تراس و جان پناه پشت بام استفاده میشود.
ابعاد کاشی مشبک
از آنجایی که کاشی مشبک در بخش های متنوعی از فضا میتوانند مورد استفاده قرار گیرند، دارای ابعاد متنوعی نیز هستند.کاشی های مشبک مورد استفاده در پنجره ها معمولا ابعادی مانند 15 در 15 تا 20 در 20 دارند. کاشی مشبک مورد استفاده در دیوار و نما نیز دارای ابعادی بین 20 در 20 تا 40 در 40 سانتی متر است. برای استفاده از کاشی سنتی مشبک در فضاهای بزرگ تر نیز میتوان از ترکیب دو کاشی قبلی استفاده نمود.
خرید کاشی مشبک
بهدنبال کاشیهایی هستید که با بازی نور و سایه، روحی تازه به فضاهای مذهبی یا معماری سنتی شما ببخشند؟ گروه کارخانجات آرچیلِرن با بیش از نیم قرن تجربه در تولید و طراحی کاشیهای اصیل ایرانی، یکی از بزرگترین تولیدکنندگان کاشی مشبک در کشور است.
در آرچیلرن، مجموعهای چشمنواز از کاشی سنتی مشبک در طرحها، رنگها و ابعاد متنوع تولید میشود تا جلوهای منحصربهفرد و هنرمندانه به گنبد، محراب و شبستان مساجد یا فضاهای سنتی شما ببخشد.محصولات ما با بالاترین استانداردهای کیفی و طراحی حرفهای، انتخابی ایدهآل برای معماریهای الهامگرفته از نور و ظرافت ایرانی هستند.
همین حالا با شماره 09153069688 تماس بگیرید و خرید کاشی مشبک خود را با اطمینان و کیفیتی ماندگار انجام دهید.
به عنوان یک معمار با تجربه، وظیفه خودم میدونم که تجربیاتم رو در اختیار عزیزانی که به این حوزه علاقه دارند قرار بدم و در این مسیر راهنماییشون کنم.

تاریخچه کاشی مشبک
انوع طرح و رنگ کاشی مشبک
ویژگی های کاشی مشبک
کاربرد های کاشی مشبک
بدون دیدگاه