رم کولهاس
رم کولهاس (Rem Koolhaas) معمار هلندی یکی از معروف ترین معماران جهان به شمار میرود که یکی از پرنفوذ ترین افراد جهان نیز به شمار میرود. این معمار با سابقه، دارای جوایز معماری متعددی که در سال های متنوعی از طول عمر حرفه ای خود دریافت کرده است. هریک از این جوایز برای اثری از اوست که این آثار نیز در کنار نام رم کولهاس دارای شهرت جهانی هستند.
در ادامه این مقاله قصد داریم به بررسی زندکینامه و معرفی دقیق رم کولهاس و آثار او بپردازیم و سبک معماری او را مورد بررسی قرار دهیم. در صورتی که شما نیز به مطالعه بیوگرافی این معمار مشهور علاقه مندید آرچی لرن شما را به مطالعه این مقاله دعوت میکند.
زندگینامه رم کولهاس
رم کولهاس در سال 1944 میلادی در شهر رتردام هلند در خانواده ای فرهنگی-سیاسی به دنیا آمد. این معمار بزرگ در طول زندگی حرفه ای خود به عنوان خبرنگار و فیلم نامه نویس نیز فعالیت کرد و در نهایت برای تحصیل در رشته معماری به دانشگاه لندن رفت و تحصیلات معماری را در این دانشگاه گذراند. او در سال 1972 توانست بورسیه شده و برای اخذ مدرک کارشناسی ارشد به دانشگاه های ایالت متحده آمریکا برود.
او در مسیر تحصیل و یادگیری خود در آمریکا شیفته شهر نیویورک شد و کتابی در مورد این شهر به نام نیویورک هذیانی نوشت که تا حدودی باعث شهرت او در سال 1978 شد. پیتر آیزنمن مدیر و بنیانگذار موسسه معماری و مطالعات شهری در نیویورک در مسیر موفقیت معماری و همچنین چاپ کتاب رم کولهاس تاثیر فراوانی داشت و کمک های فراوانی به او کرد.
“به نقل از ویکی پدیا: رم کولهاس متولد ۱۷ نوامبر سال ۱۹۴۴ رتردام هلند است. پدرش آنتوان کولهاس، از نویسندگان و روزنامه نگاران مشهور هلندی بود که به خصوص در جریان استقلال اندونزی از استعمار هلند، نقش پررنگی داشت.
نظریه رم کولهاس
رم کولهای در طول زندگی خود به نتیجه متعددی در طراحی معماری رسیده و نظریه های متنوعی را انتشار داده که در ادامه برخی از آنها را مورد بررسی قرار میدهیم:
- نظریه bigness یا نظریه بزرگی: این یکی از مشهور ترین نظریه های کولهاس به شمار میرود. او معتقد است وقتی یک بنای معماری از ابعاد متداول خارج میشود و حجم بزرگی را در بر میگیرد، مقیاس و تناسبات آن نیز از دست معمار خارج شده و ارتباط آن با معماری شهری نیز از بین میرود. او میگوید در احجام بزرگ به خصوص در مناطق شهری و گران قیمت عملکرد و کاربری بسیار مهم تر از اصول زیبایی شناسی و طراحی میشود.
- نظریه junkspace: رم کولهاس در این نظریه مخالف فضاهایی بی انتها و بی معناست. فضاهایی که همواره بدون توجه به تناسبات معماری درحال گسترش هستند و به اصول زیبایی شناسی اهمیتی نمیدهند. او در این نظریه معماری معاصر را نقض کرده و آن را بی معنا میخواند.
- نظریه شهر یکسان یا generic city: او در این نظریه به یکسان شدن بافت شهری به خصوص در آسیا و کشور های حوزه خلیج فارس معترض است و اعتقاد دارد در این کشور ها هویت معماری اصیل از بین رفته و شهر هایی زیبا اما در عین حال بی هویت موجود است.
آثار رم کولهاس
رم کولهاس در طول عمر حرفه ای خود آثار زیادی را طراحی کرد که بسیاری از آنها اجرا شده و جوایز متعددی دریافت کرده اند.در ادامه به مشهور ترین آثار رم کولهاس اشاره خواهیم کرد و برخی را مورد بررسی قرار خواهیم داد:
- کتابخانه سیاتل رم کولهاس
- خانه بوردو رم کولهاس
- سفارس هلند در برلین
- کتابخانه ملی قطر
- مرکز همایش برای شهر های بهتر
- سالن اپرای ونیز
خانه بوردو رم کولهاس
خانه بوردو یکی از زیباترین و جالب ترین آثار رم کولهاس به شمار میرود که در میان طبیعت طراحی و اجرا شده است. یکی از جالب ترین نکات درباره این خانه مشهور طراحی خاص آن برای فردی با مشکلات حرکتی است. درواقع هدف از طراحی خانه بوردو رم کولهاس ارائه راهکار هایی کاربردی برای طراحی فضاهایی با مالکیت و یا کاربری چنین افرادی است.
با توجه به این رویکرد در این ویلای که در سه طبقه طراحی شده است بالابر هایی برای دسترسی فرد به همه قسمت ها در نظر گرفته شده است. از دیگر نکات مهمی که در طراحی خانه بوردو حائز اهمیت است استفاده از سطوح شفاف و شیشه ای و همچنین استفاده از فرم های خاص است که این بنارا به یکی از شاخص ترین آثار رم کولهاس تبدیل کرده است.
کتابخانه سیاتل رم کولهاس
کتابخانه سیاتل نیز یکی از آثار مشهور کولهاس واقع در ایالت واشنگتن است. این کتابخانه که در سال 2004 افتتاح شد کاربری ای بیش از یک کتابخانه ساده دارد و انواع فعالیت های رسانه ای و فرهنگی در آن انجام میشود. این کتابخانه شهرت خود را علاوه بر کتاب های مهم و مخصوصی که دارد مدیون طراحی منحصر به فرد رم کولهاس میباشد.
این کتابخانه در 12 طبقه طراحی و اجرا شده است و دارای طراحی سازه منحصر به فردی است. علاوه بر این، این کتابخانه بهره خوبی از نور طبیعی میبرد و از لحاظ پایداری نیز دارای مولفه های قابل قبولی است. طراحی کتابخانه سیاتل رم کولهاس به طراحی پلان و فرم خلاصه نمیشود و قفسه ها و فضاهای عبور و مرور را نیز شامل میشود. توجه به همین جزئیات باعث شده این کتابخانه شیشه ای از مشهور ترین آثار او به شمار رود.
سفارت هلند در برلین
همانطور که در ابتدای مقاله گفته شد رم کولهاس معمار هلندی است و طراحی سفارت هلند در برلین را بر عهده گرفته است. این بنا که از مشهور ترین آثار او و یکی از بناهای شاخص شناخته میشود. این بنا با زیربنای 8500 متر و در 4 طبقه طراحی شده است. سفارت هلند در برلین شامل فضاهایی مانند ورودی، بخش اداری، رستوران و باشگاه ها است که هرکدام به بهترین شکل ممکن طراحی شده اند. این ساختمان نیز مانند دیگر آثار او دارای نمایی شفاف و شیشه ای و فرمی مربعی است که به بهترین شکل طراحی و اجرا شده است.
فرایند طراحی رم کولهاس
طراحی های رم کولهاس معمولا فرایند خاصی را طی میکنند تا به نتیجه نهایی مطلوب برسند. در ابتدای هر پروژه کولهاس معمولا با تحقیق در مورد سایت و محل قرار گیری پروژه آن را آغاز میکند. او معمولا طراحی شهری و رفتار های کاربران و قدمت تاریخی سایت را مورد بررسی قرار داده و از آن در طراحی هایش بهره میگیرد.
او برنامه فضایی را اولویت طراحی خود قرار میدهد و در این مرحله به طراحی انوع فضاها و محل قرارگیری آنها مشغول میشود. او در مرحله طراحی معمولا از اصول زیبایی شناسی متداول بهره نمیگیرد و طراحی خاص خود را دارد. او پس از در نظر گرفتن تمامی این موارد به طراحی فرم و ترکیب احجام پرداخته و آن را با توجه به دیدگاه شهری و کاربردی طراحی و اجرا میکند.
سخن پایانی
رم کولهاس یکی از چهره هایی است که مرزهای معماری معاصر را جابه جا کرده و با نظریه ها، آثار و نگاه متفاوتش توانسته نسل های جدیدی از معماران را تحت تأثیر قرار دهد. او با دیدگاهی انتقادی، خلاقانه و در عین حال واقع بینانه ثابت کرده است که معماری تنها ساختن یک ساختمان نیست، بلکه روایتی از رفتار انسان، شهر و نیازهای متغیر جامعه است.
آثار او چه در مقیاس های بزرگ و چه در پروژه های کوچک نشان دهنده ی رویکردی نوآورانه هستند که فرم، عملکرد و هویت شهری را در کنار یکدیگر قرار میدهند. مطالعه ی زندگی و آثار کولهاس به خوبی نشان میدهد که چرا او در میان معروف ترین معماران جهان جایگاهی ویژه دارد و همچنان الهام بخش علاقه مندان و متخصصان معماری است.
به عنوان یک معمار با تجربه، وظیفه خودم میدونم که تجربیاتم رو در اختیار عزیزانی که به این حوزه علاقه دارند قرار بدم و در این مسیر راهنماییشون کنم.

زندگینامه رم کولهاس
نظریه رم کولهاس
آثار رم کولهاس
خانه بوردو رم کولهاس
کتابخانه سیاتل رم کولهاس
سفارت هلند در برلین
فرایند طراحی رم کولهاس
سخن پایانی
بدون دیدگاه