به این مطلب امتیاز دهید

طراحی عربی

طراحی عربی (Arabic Architectural design) یکی از سبک‌های مشهور در دنیا برای طراحی فضاهای داخلی است و شباهت زیادی به سبک طراحی مراکشی دارد. این طراحی برای نخستین بار در شبه‌جزیره عربستان و در و اطراف آن مورد استفاده قرار می‌گرفت و ویژگی‌های خاصی نداشت. بعدها با ظهور اسلام در عربستان و گسترش آن در کشورهایی مانند ایران، مصر و دیگر کشورهای شمال آفریقا، طراحی عربی نیز با الگوبرداری و الهام از هنرهای ایرانی، مصری، عراقی و آندلسی شکل گرفت.

بنابراین طراحی عربی سبکی یکدست و دارای تاریخچه فرهنگی و اقلیمی نیست بلکه هر قسمت از آن با تأثیرپذیری از فرهنگ یک منطقه طراحی شده و با اقلیم عربستان سازگار شده است. در ادامه به بررسی دقیق‌تر این سبک طراحی داخلی خواهیم پرداخت و ویژگی‌ها و روند شکل‌گیری آن را بررسی خواهیم کرد.

روند شکل‌گیری طراحی عربی

پیش از اسلام: در دوره پیش از اسلام در عربستان، مردم از کمترین میزان فرهنگ برخوردار بودند و خانه‌های ساده و بدون هیچ تزئینات و تکنیکی را با استفاده از مصالح بوم‌آورد و تحت تأثیر زندگی قبیله‌ای و شغل دامداری می‌ساختند.
دوره اسلام: بعد از ظهور اسلام در عربستان، مساجد به یکی از مهم‌ترین بناها تبدیل شدند. این مساجد پس از حمله اعراب مسلمان و فتوحات بسیاری که داشتند تحت تأثیر انواع معماری‌ها طراحی می‌شدند.
دوره اموی و عباسی: در این دوره‌ها به علت گسترش بالای حکومت اعراب معماری مساجد و کاخ‌ها به اوج شکوه خود رسید و نمونه‌های آن با الهام از هنر ایرانی و عثمانی امروزه نیز قابل مشاهده‌اند.
دوره معاصر: امروزه نیز همین طراحی عربی با هنرهای مدرن تلفیق شده و در کشورهای حوزه خلیج فارس مورد استفاده قرار می‌گیرد. درواقع چیزی که امروزه از طراحی عربی برجای مانده است تزئیناتی مانند کاشی‌کاری است.

طراحی عربی سنتی یا مدرن؟

یکی از مهم‌ترین پرسش‌هایی که هنگام انتخاب سبک طراحی برای افراد پیش می‌آید این است که طراحی عربی سنتی بهتر است یا مدرن؟ پاسخ به این سؤال بسیار ساده است، در صورتی که شما بنایی با حیاط مرکزی و طراحی‌ای شبیه به طراحی عربی سنتی دارید، یا علاقه بیشتری به نمونه‌های سنتی این طراحی دارید بهتر است معماری عربی سنتی را انتخاب کنید. اما در صورتی که فضایی آپارتمانی در اختیار دارید اما علاقه‌مند هستید کمی از هنر طراحی عربی را در آن وارد کنید بهتر است از نمونه‌های طراحی مدرن عربی با تاچ‌هایی از مصالح و تکنیک‌های سنتی استفاده کنید.

“دفتر معماری Nahed Jawad Architecture در توضیح پروژه‌ای که سبک‌های مختلف معماری را بررسی کرده، ویژگی‌های سبک عربی (Arabic Style) را به‌صورت مشخص این‌طور تعریف کرده است: ترکیب‌بندی مدولار همراه با تقارن در واحدها، سقف‌های گنبدی یا تخت، دیوارهای حجیم با بازشوهای کوچک و استفاده از عناصری مانند مشربیه و بادگیر؛ همچنین سازمان‌دهی پلان بر اساس حیاط.”

ویژگی‌های طراحی عربی

حیاط مرکزی: یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های طراحی عربی که با الهام از طراحی پلان‌های ایرانی مورد استفاده قرار گرفت، استفاده از حیاط مرکزی است. این حیاط مرکزی با توجه به اقلیم گرم و خشک عربستان می‌تواند بهترین عملکرد را داشته و باعث خنک شدن فضای داخلی، عدم نفوذ بادهای گرم و مزاحم و افزایش محرمیت فضا شود.
توجه زیاد به حریم: توجه به حریم خصوصی و ایجاد محرمیت نیز از ویژگی‌های طراحی عربی است که پس از ظهور اسلام در این سرزمین در طراحی منازل مورد توجه قرار گرفت. برای رعایت هرچه بهتر این حریم از پنجره‌هایی با OKB مرتفع، حیاط مرکزی و قسمت جدای مردانه و زنانه در خانه استفاده می‌شد.
مشربیه: مشربیه یکی از عناصر طراحی عربی است که شباهت زیادی به پنجره‌های مشبک معماری سنتی ایران دارد. این عنصر نیز با استفاده از منبت‌کاری چوب در قسمت پنجره‌ها تولید می‌شود و می‌تواند میزان ورود نور و میزان دید از بیرون به درون را کنترل کند.
استفاده از قوس و گنبد: قوس و گنبدها در طراحی عربی مساجد و خانه‌ها نیز از ویژگی‌های این سبک معماری هستند و از معماری سنتی ایرانی الهام گرفته شده‌اند. درواقع گنبدها پیش از ورود اسلام به ایران، در حال طراحی بودند و پس از ورود اسلام در طراحی‌های عربی نیز مورد استفاده قرار گرفتند.
مصالح بوم‌آورد: استفاده از مصالح بومی منطقه که بیشتر مصالح گل و خشت و آجر را شامل می‌شد نیز از ویژگی‌های طراحی عربی است. بعدها با گسترش بیشتر این سبک و الهام از هنرهای دیگر مناطق، کاشی‌هایی با طرح‌های هندسی نیز در طراحی عربی مورد استفاده قرار گرفتند.
رنگ‌های گرم: از دیگر ویژگی‌های این سبک طراحی می‌توان به استفاده از رنگ‌های فوق‌العاده گرم در فضای داخلی اشاره کرد. رنگ‌هایی مانند قرمز، آجری، نارنجی، زرد و قهوه‌ای از پرکاربردترین رنگ‌ها در طراحی عربی به شمار می‌روند.

نقش کاشی در طراحی عربی

کاشی‌ها که امروزه یکی از مهم‌ترین عناصر و متریال در طراحی عربی هستند، اولین بار پس از تصرف ایران به دست اعراب مسلمان در بناهای مذهبی عربستان مورد استفاده قرار گرفتند. این کاشی‌ها با تکنیک‌های ساخت دستی برگرفته از کاشی ایرانی و مراکشی تولید می‌شدند و شامل طرح‌های اسلیمی، هندسی و خوشنویسی بودند.

علاوه بر زیبایی ظاهری، کاشی‌ها می‌توانستند دارای دوام و ماندگاری بسیار بالایی نیز باشند؛ به همین دلیل اغلب در طراحی نمای مساجد به عنوان پوششی برای سطح دیوار، گنبد و طاق و قوس‌ها مورد استفاده قرار می‌گرفتند.

کاربردهای طراحی عربی

همان‌طور که تا این بخش از مقاله نیز گفته شد، طراحی عربی بیشتر پس از ظهور اسلام در این سرزمین شکل گرفت و در بناهای مذهبی استفاده شد. تا امروز نیز این طراحی عربی به صورت سنتی خود بیشتر در ساخت و طراحی مساجد و دیگر بناهای مذهبی مورد استفاده قرار می‌گیرد. علاوه بر فضاهای مذهبی، طراحی عربی می‌تواند انتخاب خوبی نیز برای طراحی داخلی منازل مسکونی عربی نیز باشد.

همچنین این نوع طراحی با توجه به تزئینات، نوع مصالح و ویژگی‌های ساخت خود می‌تواند به خوبی در طراحی رستوران‌ها، کافه‌ها، زیارتگاه‌ها، آرامگاه‌ها و دیگر فضاهایی با سبک‌های خاص مورد استفاده قرار گیرد.

سخن پایانی

در نهایت می‌توان گفت طراحی عربی سبکی سنتی و تلفیقی از چندین فرهنگ متنوع است که از هنرهای رایج و فرهنگ اقلیمی شمال آفریقا، ایران، عراق و ترکیه برگرفته شده و امروزه مورد توجه بسیاری از طراحان و کارفرمایان برای اجرای فضاهایی خاص مانند کافه و رستوران قرار گرفته است. این سبک از طراحی با گرما، صمیمیت و رابطه خوبی که با طبیعت دارد توانسته توجه بسیاری را جلب کرده و باعث پرطرفدار شدن بناهایی با این سبک شود.

بزرگترین تیم طراحی عربی در ایران

گروه طراحی معماری آرچی لرن با بیش از 5 سال سابقه و تجربه در زمینه طراحی بناهای مدرن و سنتی، بزرگترین تیم طراحی بناهای ایرانی و عربی در ایران است. جهت ارتباط با کارشناسان طراحی گروه آرچی لرن با شماره تلفن 09120135066 تماس حاصل نمایید.

جعفر کریمی پناه

به عنوان یک معمار با تجربه، وظیفه خودم میدونم که تجربیاتم رو در اختیار عزیزانی که به این حوزه علاقه دارند قرار بدم و در این مسیر راهنماییشون کنم.

جعفر کریمی پناه

دسته‌بندی نشده

طراحی عربی | Arabic Architectural Design | بزرگترین تیم طراحی در ایران